అల్జిమర్స్ వ్యాధి అనేది ఒక న్యూరో డేజెనరేటివ్ డిజార్డర్. ఇది ప్రధానంగా వృద్ధులను ప్రభా వితం చేసి, జ్ఞాపకశక్తి తగ్గిపోవడానికి అత్యంత సాధారణ కారణమని గ్యాస్ట్రో ఎంటరాజిస్ట్ డా. గౌతమ్ పేర్కొన్నారు. ప్రపంచ అల్జిమర్స్ దినో త్సవం సందర్భంగా ఇది సంగతి తో మాట్లాడారు.
ప్రారంభ దశలో జ్ఞాపకశక్తి బలహీ నంగా ఉండి, డిక్లరేటివ్ ఎపిసోడిక్ మెమరీ సాధార ణంగా అల్జీమర్స్లో తీవ్రంగా ప్రభావితమైతుందన్నారు. రోగి తన పనులను కానీ తనకి తాను ఎలా పనులు చేసు కోవాలో అనే విషయంలో పూర్తి భిన్నమైన శైలి కనిపి స్తుంది.
ఇది కుటుంబ సభ్యులు, సహోద్యోగులు గుర్తించ వచ్చు. ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబర్ 21న ప్రపంచ అల్జీమర్స్ దినోత్సవం జరుపుకుంటున్న ఈ సందర్భంలో, అల్జీమర్స్ అనే మౌనశత్రువుపై అవగాహన పెంపొందించుకోవడం చాలా అవసరమని తెలిపారు.
వృద్ధాప్యంలో సాధారణంగా కనిపించే ఈ వ్యాధి క్రమంగా జ్ఞాపకశక్తిని దెబ్బతీస్తూ, వ్యక్తుల వ్యక్తిత్వం, ప్రవర్తన, రోజువారీ పనులపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుందనీ అన్నారు.
మొదట చిన్న విషయాలు మరచిపోవడం, మాటలలో తడబడటం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయనీ పేర్కొన్నారు. తర్వాత దశల్లో, రోగి తన కుటుంబ సభ్యులను కూడా గుర్తుపట్టలేని స్థితికి చేరవచ్చు.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా 55 మిలియన్ మందికిపైగా డిమెన్షియాతో బాధపడుతున్నారు. వీరిలో 60-70% కేసులు అల్జీమర్స్ వల్లే వస్తున్నాయి.
ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలి – మనసు, శరీరానికి ద్వారమైప్రస్తుత వేగవంతమైన జీవనశైలిలో మానసిక ఒత్తిడి, నిరాశ, ఆందోళన, నిద్రలేమి వంటి సమస్యలు సాధారణంగా కనిపిస్తున్నాయి.
చాలామంది మానసిక ఆరోగ్యాన్ని శరీర ఆరోగ్యానికి పూర్తిగా వేరుగా భావిస్తారు. గత కొన్నేళ్లుగా పరిశోధనలు స్పష్టంగా చెబుతున్నాయి. మన గుట్ ఆరోగ్యం మరియు మానసిక ఆరోగ్యం మధ్య గాఢమైన సంబంధం ఉందని.
గుట్లో ఉండే సూక్ష్మజీవులు సిరోటోనిన్, డోపమిన్, జీఏబిఏ వంటి రసాయనాలను ఉత్పత్తి చేస్తాయి. ఇవి మన భావోద్వేగాలు, నిద్ర, ఒత్తిడి ప్రతిస్పందన, మూడ్ స్థితులను ప్రభావితం చేస్తాయి.
గుట్లో అసమతుల్యత ఏర్పడితే వాపు స్థాయిలు పెరిగి, మెదడు పనితీరుపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపి, నిరాశ, ఆందోళన వంటి సమస్యలకు దారితీస్తుందనీ అన్నారు.
ప్రస్తుతం అల్జీమర్స్కు పూర్తి నయం చేసే చికిత్స లేకపోయినా, లక్షణాలను తగ్గించి వ్యాధి ప్రగతిని నెమ్మదింపజేసే కొన్ని ఆధునిక చికిత్సలు అందుబాటులో ఉన్నాయన్నారు. చోలినెస్టరేస్ ఇన్హిబిటర్లు మరియు ఎన్ యండిఎ రిసెప్టర్ అాంటాగనిస్ట్ వంటి మందులు జ్ఞాపకశక్తి మరియు మెదడు పనితీరును మెరుగుపరచడంలో సహాయపడతాయనీ తెలిపారు.
అదనంగా మోనోక్లోనల్ యాంటీబాడీలు మెదడులో అమిలాయిడ్ ప్లాక్లను తొలగించడానికి ఉపయోగపడుతున్నాయి. కాగ్నిటివ్ రిహాబిలిటేషన్, మెమరీ ట్రైనింగ్, ఫిజియోథెరపీ, మ్యూజిక్ థెరపీ, కౌన్సెలింగ్ వంటి మద్దతు చికిత్సలు కూడా రోగుల జీవన నాణ్యతను మెరుగుపరుస్తాయి.
సమతుల్య ఆహారం, వ్యాయామం, తగిన నిద్ర, ఒత్తిడి నియంత్రణ వంటి ఆరోగ్యకర జీవనశైలి మార్పులు కూడా వ్యాధి ప్రగతిని నెమ్మదింపజేయడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయనీ అన్నారు.
మానసిక ఆరోగ్యం – గుట్ ఆరోగ్యంతో ఉన్న ఆత్మీయ బంధం “జ్ఞాపకశక్తిని చెరిపేస్తున్న ఈ మౌనశత్రువును అరికట్టడానికి, మన గుట్ ఆరోగ్యాన్ని సంరక్షించడం తప్పనిసరి” అని డా. గౌతమ్ సూచిస్తున్నారు.
ఈ ప్రపంచ అల్జీమర్స్ దినోత్సవం సందర్భంలో గుట్–బ్రెయిన్ అక్షం గురించి అవగాహన పెంపొందించుకోవడం అత్యంత అవసరం.
గుట్ ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుతూ, మానసిక ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరచడానికి నేను సూచించే కొన్ని ముఖ్యమైన జీవనశైలి మార్పులు:ఫైబర్ అధికంగా ఉన్న పండ్లు, కూరగాయలు, సంపూర్ణ ధాన్యాలు తీసుకోవాలి.
ప్రోబయోటిక్స్ (పెరుగు, కిమ్చీ, ఇతర ఫెర్మెంటెడ్ ఆహారాలు) మరియు ప్రీబయోటిక్స్ (ఉల్లిపాయలు, వెల్లుల్లి, అరటిపండ్లు) గుట్ సూక్ష్మజీవుల సంరక్షణకు సహాయపడతాయనీ అన్నారు.అధిక కొవ్వు, ప్రాసెస్డ్ ఫుడ్లు తగ్గించి, సమతుల్య ఆహారం తీసుకోవాలనీ సూచించారు.
ప్రతిరోజూ మితమైన వ్యాయామం చేయాలి — ఇది రక్తప్రవాహాన్ని మెరుగుపరచి, ఒత్తిడిని తగ్గిస్తుంది.తగినంత నిద్ర పొందడం ద్వారా మెదడు విశ్రాంతి తీసుకొని, జ్ఞాపకశక్తి మెరుగుపడుతుంది.అలాగే ధ్యానం, యోగా, హాబీలు మానసిక ఒత్తిడిని తగ్గించడంలో చాలా సహాయపడతాయనీ అన్నారు.
డా. గౌతమ్ సలహా…“ప్రపంచ అల్జీమర్స్ దినోత్సవం మనకు మానసిక మరియు గుట్ ఆరోగ్యంపై అవగాహన పెంపొందించుకునే మంచి అవకాశం ఇస్తుంది.
ఈ సందర్భంగా మానసిక సమస్యలపై ఉన్న సాంఘిక అపహాస్యాన్ని (స్టిగ్మాను) తొలగించడం, జీవనశైలి మరియు ఆహారపు అలవాట్లను మెరుగుపరచడం, అలాగే మానసిక ఆరోగ్య సేవలను అందుబాటులోకి తీసుకురావడం అత్యవసరం.
జ్ఞాపకాలను కాపాడుకోవాలంటే అవగాహన, ప్రేమ, మరియు ముందస్తు సంరక్షణే ప్రధాన ఆయుధాలు. అల్జీమర్స్ వంటి వ్యాధులను అరికట్టాలంటే ముందుగానే అవగాహన కలిగి, ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలిని అవలంబించడం తప్పనిసరి.
గుట్ ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకుంటూ మానసిక శ్రేయస్సు సాధిస్తే, మన వృద్ధాప్యం సానుకూలంగా, జ్ఞాపకాలతో నిండుగా ఉంటుందనీ పేర్కొన్నారు.
